با اين توصيفات : گويند او در آخر عمر نماز مىخواند و به تفسير بغوى و فقه و مانند آن‌ها اشتغال داشت . اگر از انحراف و گمراهى توبه كرده پس خداوند توبهء بندگان را قبول مىكند و از گناهان درمىگذرد » . « 1 » شرح حالى مختصر از نصيرالدين طوسى اين جملات اگر معنايى داشته باشد تنها دلالت بر كم عقلى ، زشت زبانى و كمى دين و ورع ابن تيميّه دارد . . . امّا خواجه نصيرالدين طوسى كسى است كه دانشمندان قرن هشتم به شرح حال او با بزرگى و تعظيم تمام ، پرداخته‌اند . در كتاب فوات الوفيات ابن شاكر كتبى مورخ مشهور متوفاى 764 آمده : « نصيرالدين طوسى ، محمّد بن محمّد بن حسن معروف به نصيرالدين طوسى ، فيلسوف ، دانشمند علم رياضى و علوم غريبه بود . او بر ساير بزرگان تقدم داشت ، داراى احترام فراوان و جايگاه عالى در نزد هلاكوخان بود » . ابن شاكر كتبى در ادامه به برخى از وقايع شيخ نصيرالدين طوسى با هلاكوخان اشاره مىكند كه حكايت از هوشِ سرشار وى دارد . سپس به ذكر نام تأليفات وى مىپردازد و مىگويد : « او براى مسلمين به ويژه شيعيان ، علويين و حكماء و غير آن‌ها منفعت داشت و با ايشان به نيكى برخورد مىنمود ، براى آن‌ها شغل فراهم مىكرد و امور اوقاف را پشتيبانى مىنمود و تمام اين فعاليت‌ها را با تواضع و خوش رويى انجام مىداد » . مىافزايد : « وى بدون دخالت در اموال وزارت هلاكوخان را عهده‌دار بود » . « 2 » ابن كثير متوفاى 774 در اين باره مىگويد : « نصير طوسى محمّد بن عبداللَّه

--> ( 1 ) . منهاج السنة : 3 / 259 . ( 2 ) . فوات الوفيات : 3 / 246 .